Football Manager Takım Geliştirmek

Uzun yıllardır FM (cm serisinden beri) takipçisi ve oyuncusuyum. 2013 sürümünden beri en kötü ekonomiye sahip takımlarla başarı elde etmemin -sürüm değişse bile- değişmeyen formülünü artık yazıya döktüm, hazır dökmüşken paylaşayım dedim.

Bana göre -futbol dışı şeylerin karışmadığı- bir futbol dünyasında küçük bir kulübü alıp büyütmenin bir biri ile bağlantılı iki noktası var. Sportif başarı ve ekonomik başarı. Şimdi bunları FM özelinde nasıl gerçekleştireceğinizi adım adım anlatmak istiyorum.

Kural 1- Taktik Seçimi

Bu maddede hangi taktiği seçeceğinizi söylemeyeceğim. Bir taktik seçerken nasıl planlama yapmanız gerektiğine değineceğim.

Taktik seçerken uzun vadeli düşünmeniz gerekiyor. Çünkü küçük takımların ilk sezonları büyük beklentiyle geçmez ve yönetim daha toleranslı olur. Bu küçük takımların göreceli olarak en büyük avantajıdır. Bu yüzden büyük resmi hayal edin ve mevcut yapıya çok odaklanmadan hem geliştirebileceğiniz hem de ileride büyük başarılara sizi götürebilecek bir yapı kurmaya bakın. Bu şekilde kurduğunuz taktiğin size getirdiği bir kaç avantaj var:

  • Yetiştireceğiniz genç yetenekleri nasıl yetiştireceğinizi, hangi mevkilere odaklanacağınızı net olarak bilirsiniz.
  • Transfer yaparken yılın istediğiniz zamanı transfer araştırması ve en nihayetinde transfer yapabilirsiniz. Bu sayede transfer yapmak için transfer dönemlerini beklemeniz gerek kalmıyor. Çünkü nerede eksik olduğunuzu zaten biliyorsunuz.

Taktik seçerken dikkat etmeniz gereken en büyük kural, mevcut kadronun büyük bir bölümünü kullanmanıza imkan veriyor olmasıdır. Daha başında mevcut yapıya çok odaklanmayın demiştim fakat 25 kişilik bir kadroda daha ilk sezonda 10–12 oyuncu değiştiremezsiniz.

Eğer belirlediğiniz taktik hücuma yönelik bir taktik ise, dizilişle oynamadan birde kontra atak odaklı ikinci bir taktik ayarlayın. Olası büyük takımlara karşı bu taktikle oynamak avantaj sağlayabilir. Skybet Championship takımıyla Tottenham’a kupada 4 çektim, kupa finalinde Chelsea’yi 1 golle malup edebildim.

Kural 2- Maliyetleri Düşürmek

Taktiğinizi belirlediniz, şimdi sıra geldi mevcut maliyetleri düzenlemeye ve azaltmaya. Öncelikle belirlediğiniz taktiğe göre gereksiz olan tüm oyuncuları belirleyin. Bu listeden maliyeti (maaşı, bonusları vs) en yüksek oyuncuları değerinin %40'ına kadar satabilirsiniz. Tabi mümkünse değerinden fazlaya veya eşit satın. Ama maliyetleri düşürmek açısından %40 da kabul edilebilir bir rakamdır.

Göndermeye karar verdiğiniz fakat satamadığınız oyuncular için sözleşmeleri süresince ödeyeceğiniz miktarı hesaplayın. Eğer bu miktar karşılıklı fesih veya serbest bırakma tazminatından düşükse kenarda tutun, aksi durumda kovun gitsin.

Kadroda düşünmediğiniz oyuncuları gönderdiniz veya satış listesine koydunuz. Elinizde bir taktiğiniz ve bu taktikte düşündüğünüz oyuncular var. Bu noktada takviye etmeniz gereken mevkileri belirleyin. Bu mevkileri belirledikten sonra sırasıyla izlemeniz gereken adımlar şu şekilde;

  • 23–18 yaş altı takımda as takıma takviye olabilecek oyuncuları belirleyin ve bunları as takıma yükseltin.
  • Kiraya gönderilmiş fakat geri çağrılabilecek oyuncuları izleyin mümkünse geri çağırın.
  • Oyuncu satın alımı. Bu maddeyi ayrıca inceleyeceğim için şimdilik böyle bırakıyorum.

Özellikle ilk sezonunuz başarılı geçtiyse ikinci sezon için önemli bir tavsiye vermek istiyorum; 30 + yaşında olan ve maliyeti göreceli olarak yüksek olan (fiyat/performans) oyuncuları elden çıkartın.

Kural 3- Futbolu yönetmek bir ekip işidir

Sahada olacak olan oyuncular kadar, arka planda iş yapacak, antrenmanları yönetecek, gözlemcilik yapacak, oyuncu sakatlıkları ile ilgilenecek insanlar da önemlidir.

FM 2016 ile gelen bir özellik ile teknik ekibin mevcut ligde ki diğer takımlara göre durumunu görebiliyorsunuz.

Tüm teknik heyeti mümkün olduğunca ligin en iyisi durumuna getirin. Bunu yaparken dikkat etmeniz gereken bir kaç nokta var;

  • Özellikle Asistant Manager’ı ilk sezon göndermeyin, çünkü oyuncuları tanıyacak birine ihtiyacınız var.
  • Antrenörler arasında en iyi bir-iki kişiyi takımda bırakmak yine oyuncuları tanıma açısından önemli olabilir
  • Geri kalan herkesi kovabilir, daha iyi alternatifleri getirebilirsiniz.

Yönetime her fırsatta teknik ekibi genişletmek için istekte bulunun bu konuda ısrarcı olmakta fayda var. Teknik ekip ne kadar iyiyse sizde o kadar iyisiniz.

Alt yapı sorumlusu ve futbol direktörü ile çalışmayı iyi öğrenmeniz gerekiyor. Fakat bunu yaparken mümkün olduğu kadar en iyi alt yapı hocasını ve futbol direktörünü bulmaya çalışın.

Teknik heyet sorumluluklarını belirlerken bolca iş dağıtmaya bakın. Bu hem daha az şeyi kaçırmanızı sağlar hem de oyuncuları daha iyi yönetmenize yarar.

Kural 4- Geleceği inşa edin.

Maliyetleri düşürmeyi anlatırken oyuncu alımına özel olarak değineceğimi söylemiştim, işte başlıyoruz.

Daha ilk sezonunuz ve transfer yapacaksınız. İlk kural transfer bütçenizin %55–60 civarını en zayıf mevkiye iyi bir oyuncu transfer etmeye ayırın. Geri kalan bütçeyi ise takviye etmek istediğiniz diğer mevkilere geleceği parlak, genç ve yetenekli oyuncuları transfer etmeye bakın.

İyi bir gözlemci ekibi kurun ve sürekli oyuncu gözlemlenmesi yapın. Sözleşmesi bitmiş boşta ki oyunculara da önem verin. 0 maliyetle milyon dolarlık oyuncuları kapabilirsiniz.

%55–60 kuralının detayına girmek istiyorum. Diyelim ki transfer bütçeniz 10 milyon. Demek ki 5.5–6 milyon civarına iyi bir oyuncu alabilirsiniz. Geri kalan 4–5 milyon gibi bir rakamla da mümkünse 18–23 yaş arası yetenekli oyuncularla doldurun. Ben her sezon minimum 4–5 tane 18–23 yaş arası oyuncu alırım.

En başta demiştim; “Sportif başarı ve ekonomik başarı” diye. Şimdi bu ikisi bir birine bağlı. İşte burada kilit nokta biz transfer bütçesinin yarısını genç ve geleceği parlak oyunculara ayırırken, diğer yarısını takımı sırtlayacak bir veya iki oyuncuya yüklüyoruz. Sportif başarıyı ve ekonomik başarıyı dengelemeye çalışıyoruz. Bu formül içerisinde bir kaç tane sağlam bedelsiz transfer gerçekleştirebilirseniz -burası biraz şans- on numara bir yapı kurdunuz demektir.

Sezona Hazırız

Taktiği kurdunuz, maliyetleri azalttınız, teknik ekibi adam ettiniz, transfer yaptınız ve artık sezona hazırsınız.

Sezon boyunca yapmanız gerekenler şunlar;

  • Gözlemci sayısını maksimuma çıkartın ve boşta gözlemci kalmasın.
  • Gelen tüm temsilci önerilerine gözlemci gönderin.
  • Takip Listesini efektif kullanın, arada sırada bakıp hakkında bilmediğiniz şeyler olan oyuncular için gözlemci görevlendirin. (Çoklu seçim yaparak 120 civarı oyuncuya gözlemci görevlendirdiğim oluyor)
  • 25 kişilik kadronun tamamını kullanmaya bakın. (Bir sezonda 36 oyuncu kullandığımı bilirim)
  • Genç oyuncuları deneyimli oyuncularla özel ders yaptırarak gelişmelerini sağlayın.
  • Kiraya verdiğiniz genç oyuncular için maç raporları hazırlatın.

Transfer tekliflerini değerlendirmek

Sezon öncesi hazırlıklarını tamamladınız ve başarılı bir sezon geçiriyorsunuz. Muhtemelen bir veya bir kaç oyuncunuza kanca takanlar olacaktır. Oyuncu satmaktan çekinmeyin.

  • Bolca gözlemcilik faaliyetini bu sebeple yapıyorsunuz. Mevcut oyuncunuzun yerine yenisini koyabilmek için.
  • Yine bolca genç oyuncu transferini de, sattığınız oyuncuların yerine yenisini koymak için yapıyorsunuz.

FM oynarken para kazanabileceğiniz iki önemli kalem var; transfer gelirleri, turnuva primleri. Bunun dışında, forma satışı, biletler ve sponsorlar sizin maaş bütçenizi bile karşılamaz. Onlar sizin finansal fair play seviyesinde kalmanızı sağlayacak küçük etkenler.

Başarılı bir oyuncunuzu satarken en üst seviyeden satmaya bakın. Fakat dikkat etmeniz gereken önemli bir nokta var. Sattığınız oyuncuya maaş ödemesi yapmayın. Bunu isteyen kulüpler olabiliyor. Bu dikkat etmezseniz gizli bir transfer gideri demek.

Eğer gözlemlemeye önem verir, genç oyuncuları sürekli oynatır ve gelişmesine katkı verirseniz harcadığınız paranın 2–3 katını kazanmamanız için hiç bir sebep yok.

Sonuç Olarak

Arkadaşlar, düşük seviyeli takımlarla başarılı olmak uzun süren bir serüven. Bence FM gibi oyunların en önemli olayı bu. Başarılı olmak için formül belli;

Uzun soluklu bir taktik anlayışı, bu taktik anlayışa uygun genç oyuncu transferleri, ligin en iyisi teknik ekip, yoğun gözlem faaliyetleri ve para kazandıkça antrenman tesisleri ile alt yapı tesislerinin geliştirilmesi. Gerisi çorap söküğü gibi gelecek.

Şimdi kendi oynadığım oyundan bir kaç örnek vereyim 94 milyon tl harcadığım bir sezonda 199 milyon tl transfer geliri elde ettim:

Bu listede sattığım en pahalı oyuncu olan Lucas Ocampos’a bakalım bir;

Yine Arsenal takımından bedelsiz aldığım Chuba Akpom’a bakalım. Henüz satmadım kendisini fakat şuan ki değeri;

Bir de başarısız bir transfer örneği vereyim 5.5 milyon tl’ye satın aldığım Jean-Kévin Augustin hem istediğim performansı sergileyemedi hem de şuan değeri 7.5 milyon tl civarında.

Akpom ve Augustin ile aynı dönemde gelen Luka Belic isimli bir oyuncum vardı. Augustin’i kiralık gönderip, Akpom sakatlanınca bu eleman yüzünden şampiyonluğu kaçırdım. Bedelsiz takıma kazandırdığım bu kazma forveti sezon sonunda Galatasaray’a 16.5 milyon tl bedelle sattım.

Takım alt yapısından yetişmiş ve takımda hiç oynamamış bir oyuncu olan Steve Wicks’in satış rakamına bakalım:

İşte bunların hepsi, geleceğe yönelik bir taktik, bu taktiğe uygun teknik ekip, düşük maliyetli oyuncuları satın alıp, yüksek fiyatlara satmak üzerine kurduğum yapının sonuçları.

Bu resimleri aktardığım oyunda henüz 4 sezon bitirdim. Oyuna Keçiörengücü ile başladım. Elde ettiğim sonuçlar şu şekilde;

Keçiören gücü ile ilk sezonda 2. lig beyaz grup şampiyonu oldum. İkinci sezonda oyuncularla sıkıntılar çoğalınca istifa ettim. Neredeyse bir yıl boşta kalıp Norwich ile anlaştıktan sonra (Norwich küme düşme potasındaydı) ilk (yarım) sezonda ligi 9. bitirdim. Sonraki ilk tam sezonumda ise Premier lige yükselme ve EFL Cup şampiyonluğu yaptım. Eğer Akpom sakatlanmasaydı kesin şampiyon olurdum orası ayrı.

Son sezonda Akpom 28 golle gol kralı olurken, Lucas Ocampos 20 asistle asist kralı oldu.

Son olarak Norwich takımının teknik ekip sayfasını inceleyelim:

FM sevenlere yardımcı olması dileğiyle…